یکی از دلایلی که باعث می ضشود در ارتفاع دچار بیماری ارتفاع شویم
افزایش غلظت خون از این جهت خطرناک است که موجب کند شدن حرکت خون در عروق شده و خطر سکته را افزایش می دهد.
افزایش تعداد گلبول های قرمز خون در واحد حجم را غلظت خون می گویند. در این حالت هموگلوبینخون بیمار بیشتر از یك فرد عادی است. به این معنی که هموگلوبین بالاتر از 18 در مردان و بیشتر از 16 در زنان به عنوان غلظت خون تشخیص داده می شود.
بیماری غلظت خون به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم میشود كه در بیماری غلظت خون اولیه، تولید گلبولهای قرمز خون توسط سیستم خون ساز بدن به صورت خودكار بالاست. در غلظت خون ثانویه، سیستم خون ساز بدن سالم است ولی بیماریهایی مانند بیماریهای مزمن ریوی، كلیوی و قلبی و یا تومورها، کاهش اکسیژن رسانی بافتی، بودن در ارتفاعات، سیگار کشیدن و زندگی در هوای آلوده موجب افزایش غلظت خون می شوند.
افزایش غلظت خون از این جهت خطرناک است که موجب کند شدن حرکت خون در عروق شده و خطر سکته را افزایش می دهد.
برخی از افراد مبتلا به افزایش غلظت خون هیچ گونه علایمی ندارند و در برخی افراد اختلالاتی مانند برافروختگی پوست صورت، قرمزی چشمها، اختلالات هوشیاری، منگی، سردرد، خواب آلودگی و گزگز دست و پا مشاهده می شود. خارش پوست به ویژه پس از استحمام، برجسته شدن وریدهای چشم، بزرگی کبد و طحال نیز از علایم شایع این مشکل هستند. در صورت عدم کنترل و درمان غلظت خون بیماری هایی مانند زخم معده ، دردهای استخوانی و در مراحل بعد نقرس و سنگ کلیوی بروز می کنند.
در شرایطی که غلظت خون به صورت اولیه باشد، درمان از طریق خون گیری و مصرف برخی داروها است. در نوع ثانویه می بایست علت زمینه ای غلظت خون برطرف شود.
برخی پزشکان روش حجامت را نیز برای کاهش غلظت خون پیشنهاد می نمایند. در مورد مقایسه حجامت و خون دادن باید گفت که اگرچه حجامت می تواند به عنوان یک روش درمانی در بعضی بیمارهای خاص مورد استفاده قرار گیرد ولی نمی تواند در این مورد، جای خون دادن را بگیرد. زیرا حجم خونی که در حجامت از بدن خارج می شود زیاد نیست و ما در این مورد نیاز به خارج کردن مقادیری از خون بدن داریم.
سوال : علت بالا بودن غلظت خون چیست و راه درمان آن را هم بفرمایید.
پاسخ : زمانی که اکسیژن کافی به بدن نرسد برای جبران این کمبود، گلبول بیشتری در بدن ساخته میشود و باعث افزایش غلظت خون در رگ ها می شود.
از نظر طب کلاسیک افزایش تعداد گلبولهای قرمز در واحد حجم را غلظت خون میگویند. چنانچه هموگلوبین در مردان بالاتر از ۱۸ و در زنان فراتر از ۱۶ گرم در دسی لیتر باشد، غلظت خون گفته میشود.
غلظت خون به دو دسته تقسیم میشود:
- غلظت خون اولیه
- غلظت خون ثانویه
غلظت خون اولیه
غلظت خون اولیه در اثر بیماری مغز استخوان به وجود می آید. سلولهای مغز استخوان، تولیدکننده گلبولهای قرمز میباشند. در این بیماری، افزایش تولید گلبولهای قرمز رخ میدهد. معمولا این افراد گلبول سفید و پلاکت خونشان نیز به طور همزمان بالا رفته و در سونوگرافی، طحال و کبدشان بزرگ دیده میشود.
غلظت خون ثانویه
غلظت خون ثانویه، در افراد مبتلا به بیماریهای ریوی و قلبی سیانوتیک (وقتی خون از سمت راست و از سیستم وریدی وارد سیستم شریانی شود) روی میدهد.
کاهش اکسیژنرسانی به خون، موجب ترشح هورمونی با نام اریتروپویتین (ERYTHROPOETIN) از کلیه میشود. هورمون اریتروپویتین، عامل رشد گلبول قرمز محسوب میشود و مغز استخوان را برای ساخت بیشتر گلبول قرمز تحریک میکند و کمبود اکسیژنرسانی به بافت و بدن را با افزایش گلبول قرمز جبران میکند.
علل غلظت خون:
استرس، شادی و ناراحتی
تعریق و اسهالهای شدید
کار و فعالیت زیاد
کاهش حجم پلاسمای خون
افزایش نسبت گلبولهای قرمز به پلاسمای خون
با مصرف سیگار، اکسیژنرسانی به خون کم شده و غلظت خون ثانویه ایجاد میشود.
آلودگی هوا
ارتفاعات. در این مناطق میزان درصد اکسیژن هوا کاهش یافته و افراد مستعد غلظت خون میشوند.
هموگلوبین غیرطبیعی (به صورت ارثی، هموگلوبین به راحتی اکسیژن را تحویل بافتها نمیدهد.)
بیماریهای کلیوی و کبدی، میتوانند در ترشح هورمون اریتروپویتین نقش داشته باشد.
تومورهای بدخیم کلیوی و کبدی در بزرگسالان
تومورهای مخچهای در کودکان
فیبرومهای رحمی در زنان
خوردن مواد غذایی ناسالم و چرب، روغن نباتی مایع و جامد
خوردن میوه در غیر فصل آن
کم مصرف کردن خوراکیهای خون ساز
سوء تغذیه
زمینه های ارثی و مادرزادی
ابتلای فرد به بیماریهای مختلف (بیشترین علت ابتلا به غلظت خون، وجود بیماریهای ریوی و قلبی میباشد)
در برخی از پژوهش ها مشخص شده افراد گیاهخوار دارای خون رقیقتر و فشارخون و فیبرینوژن پایینتری نسبت به افراد هم سن و سال خود هستند
علائم غلظت خون:
گلگونی چهره
برافروختگی چشم
اختلالات هوشیاری
منگی و خواب آلودگی
اختلالات بینایی (به علت پرخونی سیستم اعصاب مرکزی)
اختلالات تنفسی
تیرگی رنگ لب (به ویژه هنگام انجام فعالیتهای ورزشی)
کبودی انگشتان دست، لب و زبان بیمار
عوارض غلظت خون
افزایش بروز لخته خون افزایش خطر سکته مغزی و قلبی
کند شدن حرکت خون در قلب و رگها
گرفتگی اندامهایی نظیر دست و پا
افزایش فشار خون بالایی
خونریزی از بینی
سردردهای غیرطبیعی
تاری دید
خارشهای پوستی (به خصوص خارش پس از استحمام)
تشخیص غلظت خون
با انجام آزمایش خون (CBC) میتوانید از میزان غلظت خون اطلاع پیدا کنید.
رژیم غذایی برای جلوگیری از غلظت خون
برای کاهش لخته شدن خون مواد غذای با طبیعت گرم و تر باید استفاده نمود، روغن نارگیل، چربیهای حیوانی، گوشت قرمز، دل، قلوه، مغز، پیه گوسفند مفیدهستند، سبزی و میوهی با طبع گرم و تر توصیه میشود .
به طورکلی میوهها و سبزیها به علت دارا بودن ویتامین C و فیبرهای محلول و نامحلول، یک عمل حفاظتی در قبال افزایش غلظت خون و کاهش میزان فیبرینوژن (پروتئینی که تبدیل به لخته خون میشود) و افزایش فشارخون دارند.
درمان غلظت خون:
عرق شاهتره روزی یک لیوان
کاهش استرس و رفع یبوست احتمالی
افزایش مصرف مایعات و دمنوشها
پرهیز از سیگار و هوای آلوده
مصرف شربت عسل روزی یک دو لیوان
حجامت عام و ساقین
فصد خون (گرفتن خون از بیمار) تحت نظر پزشک
توصیه های تکمیلی
مصرف مواد زیر با توجه به مزاج افراد و شرائط زمانی و مکانی پیشنهاد میشود
آب لیموی ترش
موز، زنجبیل، زیره و جعفری
پیاز خام سفید شیرین (افراد دارای غلظت خون و انسداد عروقی نباید در مصرف پیاز پخته زیادهروی کنند)
آلو به صورت ناشتا، خون را تصفیه میکند.
آویشن، موجب کاهش غلظت خون میشود.
اکلیل الملک (ناخنک)، موجب جلوگیری از لخته خون میشود.
انار، انگور و بید، به عنوان پالایش خون استفاده میشود.
توت سیاه، تمشک، تمبر هندی و پاپریکا (فلفل قرمز آمریکایی)، خون را رقیق میکند.
خیار سبز، خرما، خرفه، چوبه، چغندر، جین سینگ و ترشک (رومکس)، خون را تصفیه میکند.
چای ترش، جلوگیری کننده از غلظت خون میباشد.
کدو مسمایی، سیر، چوب چینی، موجب رقیق شدن خون میشود.
زیتون، دارواش (کشمش کولی) و دم اسب، جلوگیری از سفتی عروق میکنند.
هندوانه، والک، گیلاس، کلم، کاسنی، غوره، عناب، یونجه، شنبلیله، شبدر، سیاه دانه، ریواس و زالزالک، زرشک و زغال اخته موجب تصفیه خون میشوند.
هویج، سیب و کرفس موجب باز شدن عروق میشود.
هلو، نعناع، مرزه، ماش و شلیل باعث کاهش غلظت خون میشود.
موفق باشید
نویسنده : avagroup
تاریخ : سهشنبه 19 فروردین 1393
